ضرب المثلهای مازندرانی

اتی که تسر دکته، دابوی شالِ سر نکِته

اش رِ ورْفِ روز کشِننّه

کوزِ پشت رِ چو نخوانه، تیمِجار چه شونه

اشِ ره کشمه، پلنگ ره دار کمه

پلنگِ لاش سر ارمجی، تن نشونه

تی شی شال بوهه، ته آرد گوآل بوهه

خی کله، خی عملِ انه

این هوای دله، خی تیمِجار نشونه

تِ جنّ ورگ بخرده

تلاکته، بورده شالِ پیشواز

شالی که ماهی بخرِده، دِریو رِ میون کنه

کچیک خی وراز وونه، کچیک رو هراز وونه

وگ، کَوَز دوش هیته

ورگ دکته صد تا ره، بورده مِ اتا ره

ونه شیر، شکار هکنه، شال بخره

ورگ بزو، شالِ سِ دکته

اتا مرغنه بکرده، اونهم بی زردی

بوتمی خرس کدخدائه، نَونسمی خرس خی خدائه

بوتنه که: خی وچه زنه یا مرغنه کنّه؟ بوته: از این حرامی هرچی بوّی، بر اِنه

تِ پِر سَرین، لرگه کتین بیه، اسا کینگ بن سِ بالشِ قو خوانی

تشی کِلی سر، باغ بیتی؟

سنگ شِ سنگ رج دارنه، گسفن شِ دیما

شال، پوسه کلا رِ گیر بیارده

شالِ دس، گو بتیم بسپرسی؟

شال رِ بَوتنه: تِ دو چنّهِءِ؟ بوته: ون بوینم پشتِ سر تو چنّهءِ؟

شالِ بوتنه تِ گواه کیه؟ بوته: مِ(مه) دِم

شالِ شکار شونی، شِرِ اسلحه دار

شال که چشته بخرده، دریوکنار رِ چش اینگنّه

شلِ ورگ روزی، راه دره

شو سیو، گو سیو

گسفن هرچی لاغر بوشه، شی می سر خسنه

آقای کروبی هر جا سخنرانی کرده و با ونه طرفدارا ادعا کردنه که «ما بیداریم» (از جمله در سخنرانی در دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل مورخه 88/3/11) اما من دیروز اتتا از سایتهای دله بدیمه این جوری بنویشت بیه:

شبكه ايران: کرباسچی رییس ستاد کروبی دیروز با حضور در دانشگاه امیرکبیر، در اقدامی تعجب‌برانگیز رای خود را در سبد موسوی قرار داد و جالب‌تر اینکه تعمداً رای خود را به دانشجویان نشان داد و از آن‌ها نیز خواست که به دلیل رای نیاوردن کروبی به میرحسین موسوی رای بدهند.

اگر این حرف راست باشه حساب هاکن که آقای کروبی رییس ستاد وره رای ندا پس وای به حال دیگران اون وقت آقای کروبی ادعا کنه من با این که بیدار بیمه چه اننه کم رای بیاردمه در این مورد اتتا ضرب المثل مازندانی وجود دارنه که ونه بوویم : مثل اینکه حاج آقا گوئه گوش باخته

راستش نخاسمه بنویسم اما بدیمه شرایط خله عجیب و غریب هسسه به قول معروف گو دکت پممه جار هسسه دتا ضرب المثل مه یاد بمو که خامه بنویسم

اتتا گنه من او ره پل بن در کممه

اتتا گنه من اش ره کشمه پلنگ دار کممه

شمه نظر چیه؟؟

بیه دس چو نیه کتلوم

امروز خامی دتا کتاب در مورد ضرب المثلهای مازندرانی شمه خدمت معرفی هاکنیم:

اولی کتابی هسسه به نام «ضرب المثل (زبانزدها) و کنایه های مازندران» که تعدادی از پژوهشگران این کتاب ره تهیه هاکردنه.

در قسمتی از مقدمه کتاب اینجوری بنویشت بیه :

«فرهنگ و ادبیات عامیانه - با همه سادگی و بی پیرایگی - ژرف و گسترده است. زبانزد، یکی از گونه های بیانی این ادبیات است، گونه ای به نثر یا نظم که بیانگر مفاهیم اخلاقی ، اجتماعی، اعتراضی، اندرز و دستورهای زندگی است. زبانزد ساختاری استوار و روان دارد و دارای دو ویژگی معنایی کنایی و کاربردی عام است.

...زبانزدها در مازندران کاربردی گسترده دارند. طبیعت گونه گون و سرشار از عناصر بی شمار و رنگارنگ طبیعی، در زبانزدها، کنایه ها، تمثیلها، طنزهای داستانی، قصه ها و باورها نمایان است . حضور همیشگی و شگرف انسانها در طبیعت و پیوند رازگون و ژرف این دو عنصر اصلی، زمینه گفتگوی خیال انگیز و سخنان راز آمیز پدید آورد.افسانه ها و باورهای این دیار از یگانگی انسان و طبیعت می گویند.

طبیعت با زبان خاموش سخن می گوید و با انسان گفتگویی نهانی دارد طبیعت قهر می کند آشتی می کند و با انسان می آمیزد. انسان با طبیعت حرف می زند و می کوشد تا او را آرام کند با حیوانها گفتگویی جدی دارد . برای هر کدام - جدا از نامی که بر پایه رنگ حیوان بر آن می نهد - نامی بر می گزیند . گالشان به تعداد گاوشان نام بر آنان می نهند و با آنان همچون موجودی شعورمند سخن می گویند، گاهی بر آنان خشم می گیرند و گاه از آنان دلجویی می کنند.»

د زن دار آدم ونه مسجد کنار باخسه

اغوز خانی بخری ونه چک چک ره نشنویی؟

آشپج که دتا بینه پرزو ره سگ ورنه

 از همه دوستانی که نسبت به امه وبلاگ اظهار لطف هاکردنه صمیمانه تشکر کممی

در داخل پرانتز معادل فارسی نوشته شده است

آبرو ره بز نارنه که ونه دم هوائه (آن را که حساب پاک است از محاسبه چه باک است)

آبکش جری ره گنه د سولاخه(دیگ به دیگ می گوید چرا رویت سیاهه)

آدم پر اتتا دفعه میرنه (مرگ یک بار شیون یک بار)

آدم وشنا تیرنگ خو ویننه(شتر در خواب بیند پنبه دانه گهی لپ لپ خورد گه دانه دانه)

شه سره بسم الله اتتی سره استغفرالله

نئی نزا اسم ره گنه غلامرضا

برادری بجا بزکله شه قمت دارنه

پیت گویی او نگن

نا سر گیرنه نا رم کنه

--=-=-= = = =- - - - = - = - = - =

دمال دکت آدم پیاز جا پلا خرنه

بنه بخرد آدم دارره وجنه

شو سیو گو سیو

سیر نخرد تک به نکننه

شال دس و گو بتیم

ورگ تک و وره

سر انجیلی بن تسکا

مهمون ره وظیفه بامشی پلا هدائن نیئه

فلانی باخت گو ره راس نکننه

بی طالع بورده مارون هم ورف بمو هم بارون

لود ره اینجه خرنه لوئه را جای دیگر کننه

اما درمی اسب ره نال کمی خر چه دس ره راس کننه

رسن راس ره دوش دگن مز ره خدا جا بخواه

کارره مردم وسه هاکن هنر شه تن دکن

ده ره خانی بزنی ونه کدخدا ره بوینی

خاک ره وا بدی کننی شه سر

راغون که ناشتی وینگوم چه کاشتی ؟

نرم گننم اسیو خرابکر

وچه که نافرمونه کتک ونه درمونه

بخر بمیر بهتره یا ارمون به دل ؟

وشنی بخرده گل دونه گال دکته

من گمه نره وه گنه بدوش دره

ملک خدا تنگ نیه پای فقیر لنگ نیه

بمرده گو پرشیر عمل انه

دماسنی دم دم نوونه

گو به رسن آدم به سخن

آرد همه جا نون جا به جا

لال حرف ره لال مار سر انه

اونی که دشته مرده کوه مرده

ورمز نشا پکره او خرنه

عاقل به اشاره جاهل به تورپشتی

سو که خنه ره ونه اسونه ره پیته دی کننه

سگ خور بئوتنه چو ره ونه دس داشتن

تش گرم نئی دی کور بیمی

مرغنه نکرد مچل ره بخرده

راس حرف ونه خورد وچه تک بشنوسن

بقيه ضرب المثل ها ره اينجه بوينين

کربلا من ديمه، مهر و تسبيح خَوِر ره تو دارني

خواخر دله شي وِنه برار ره گنه زن نورني

خي قلتِ سر و قرآن

اونوقت تِره حالي بونه، گتِ لَوه خالي بونه

شال کار بي بو کسو بخره، خي دار کوفا له دا

تيناري گوره وِرگ خرنه

دس به خر نرسنه ونه پالونّه تپ تپ دِنه

خر قابل کَنگله

بَپته خربزه نصيب شاله

کار ره ورزا کننه  منگو خسسوئه

کره مارره پيش دکته

گالش که گودوش نيه  گنه جاله لو وله

ارباب کرک چنگوم تک مرغنه کننه

شه تن گو ره نويننه اتتي تن کک ويننه

همه دل با خدائه     فلاني دل با لويچه پلائه

سر ره اشکننه  کشه ره اغوز کنه

اينجه تا آمل بسوزه    مه اتتا دسسه کمل نسوزه

فلاني کمل دله مرغنه بيته

 
گالش نئونه مه تلم دو تششه

شال بئوت هوا وارشي نکننه

پير امسن بغداد دره

امه پيت کلا لو ناشته ؟

گالش که پير بييه گوگ په بونه

بز بز ره بديه وني زننه

راس بشکسسه ونه ول بيره

کلاگر تيله دله او خرنه

سر که درد کننه بزن ديواره

شير بسوزنيه ماسسه واکنه

درره گنه ديوار بشنوئه

شونس نداري کرک نونه کرک بييه کرج نوونه

چش که خانه همسايه سره ره هاششه کور بووه

دلسوزه خنه خرابه

سوال باز باشه پلا خرش پياز باشه

تيردار سائه نوونه کويي همسائه نوونه

تشي ره خاني بي کئي هاکني مارينه ره بکش

شال شکار شوني شيره اسلحه همراه دار

ورف روز زیک گیرنه

راغون که ناشتی وینگوم چه کاشتی

ونه سائه وسسه پائه ايارنه

پيغوم په اسب جو نخرنه

گالش ره دل بوئه نره گو ره گوگ وننه

اسب اتتا دفعه پل دکفه اين دفعه پل ره به زنه

بشتي بجر لوه بييه

حرف حرف ايارنه      وا ورف ايارنه

اش تنگ تاش دکفه شه کته ره خرنه

بابل هميشه پنير پوس نيارنه

بيکار وسه يار انه     کارگر وسه کار انه

شال بئوت هوا وارشي نکنه

اتتا نال سر زنه اتتا مخ سر

بکوش اتتا دفعه بخر         بدوش هميشه بخر

خو ره بالش نونه     وشنا ره خرش نونه

ماقع کاره حسن براره     ماقع مزه حسن دزه

پيري عقل ونه     جووني قد

سير بچي    رج دچي